Η πρώτη έκθεση φωτογραφιών του διεθνώς καταξιωμένου κινηματογραφιστή και φωτογράφου Γιώργου Λάνθιμου άνοιξε αυλαία στην Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση το απόγευμα της Παρασκευής 6 Μαρτίου. Ο Γιώργος Λάνθιμος, ένας από τους πιο ξεχωριστούς auteurs του παγκόσμιου σινεμά, έχει αναγνωριστεί διεθνώς για τη δημιουργία φανταστικών κόσμων και τις τολμηρές, παράδοξες εξερευνήσεις των ανθρώπινων σχέσεων, χαρακτηριστικά που τον καθιέρωσαν ως μία από τις πιο ιδιαίτερες φωνές του σύγχρονου κινηματογράφου. Η έκθεση «Yorgos Lanthimos: Photographs» στον εκθεσιακό χώρο -1 της Στέγης αποτελεί ένα σπάνιο καλλιτεχνικό γεγονός. Την έκθεση είδαν πρώτοι 100 εκπρόσωποι του Τύπου, ενώ ακολούθησε ένα Q&A με τον Γιώργο Λάνθιμο και τον επιμελητή της έκθεσης Michael Mack, ένας από τους σημαντικότερους εκδότες και επιμελητές στο πεδίο της σύγχρονης φωτογραφίας, με καθοριστικές συνεργασίες στο διεθνές φωτογραφικό βιβλίο και την εικαστική αφήγηση. Την συζήτηση συντόνισε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου. Ακολούθησαν τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης με λαμπερούς καλεσμένους.
Στην συνέντευξη τύπου, από την Κεντρική Σκηνή της Στέγης, ο διεθνής σκηνοθέτης μας είπε -μεταξύ άλλων: «Θυμάμαι ότι πάντα μου άρεσε να βγάζω ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Ακόμη και όταν είχα ξεκινήσει στην Ελλάδα, δουλεύοντας σε διαφημιστικά όπου όλα έπρεπε να είναι πολύ καθαρά και πολύ όμορφα, εγώ πάντα είχα μια τάση να τραβάω μαυρόασπρο. Έφυγα για περίπου δέκα χρόνια και όταν επέστρεψα, με έναν τρόπο, είχα αποκτήσει μια απόσταση από την Ελλάδα. Τότε νομίζω ότι επέλεξα πολύ συνειδητά το μαυρόασπρο, όχι σε σχέση με την ασχήμια, το αντίθετο σε σχέση με μία καρτποστάλ αισθητική που μας είναι γνώριμη. Και επειδή με ενδιέφερε πολύ να φωτογραφίζω στα νησιά, στη θάλασσα, σε τέτοια μέρη. Δεν ήθελα αυτά τα καρτ ποστάλ χρώματα να αποσπάσουν από το ίδιο το αντικείμενο. Δεν προσπαθούσα να κρύψω την ασχήμια. Αυτό που ήθελα, ήταν περισσότερο να μην αποσπάσω την προσοχή από αυτό που με ενδιέφερε στις συγκεκριμένες εικόνες».
Αναφορικά με την αγάπη του για την φωτογραφία, δήλωσε: «Αυτό που μου αρέσει στη φωτογραφία είναι κυρίως ο τρόπος με τον οποίο διαφοροποιείται από το σινεμά, παρότι τεχνικά ξεκινούν και τα δύο από το ίδιο σημείο. Στη σχολή κινηματογράφου μαθαίνεις αμέσως ότι το σινεμά είναι ουσιαστικά 24 φωτογραφίες το δευτερόλεπτο. Άρα, τεχνικά πρέπει να μπεις στη διαδικασία να μάθεις φωτογραφία. Δεν ήξερα από την αρχή ότι θα με ενδιαφέρει τόσο πολύ, αυτή καθεαυτή η φωτογραφία. Άρχισα δηλαδή κι εγώ, βάζοντας στο μυαλό μου, ότι έπρεπε να τη μάθω τεχνικά και για να προχωρήσω σε αυτό που με ενδιέφερε πιο πολύ, που ήταν ο κινηματογράφος. Σιγά σιγά, μέσα από τη διαδικασία του κινηματογράφου, που έπρεπε ούτως ή άλλως να χρησιμοποιώ τη φωτογραφία, άρχισα να την αγαπώ όλο και περισσότερο, γιατί μου έδινε και μία άλλη διέξοδο, κατά τη διάρκεια της δημιουργίας των κινηματογραφικών ταινιών. Μου αρέσει επίσης πάρα πολύ και η πρακτική σχέση. Μου αρέσουν πάρα πολύ οι φωτογραφικές μηχανές. Μου αρέσει ο σκοτεινός θάλαμος, να εμφανίζω φιλμ, να τυπώνω φωτογραφίες. Η αμεσότητα δηλαδή του ότι δημιουργείς κάτι. Δηλαδή μπορείς να πας μια βόλτα, να τραβήξεις ένα ρολό φιλμ, να γυρίσεις σπίτι σου, να το εμφανίσεις, να τυπώσεις δυο φωτογραφίες και να τις κρατήσεις στο χέρι σου και να τις κοιτάξεις. Όλο αυτό έχει μια πολύ άμεση ικανοποίηση ή απογοήτευση, όταν δεν τα έχεις πάει πολύ καλά. Η ικανοποίηση είναι όμως πολύ μεγάλη και άμεση σε σχέση πάλι με άλλα πράγματα».
Για πρώτη φορά, το ελληνικό κοινό έρχεται σε επαφή με τέσσερα φωτογραφικά σύνολα, με συνολικά 182 φωτογραφίες που ο Λάνθιμος δημιούργησε την τελευταία πενταετία. Τα έργα αυτά συνθέτουν ένα σπάνιο παράθυρο στο βλέμμα και την εικαστική του γλώσσα, ανοίγοντας νέες προοπτικές στη βαθύτερη κατανόηση αυτού του μοναδικού οραματιστή. Η έκθεση περιλαμβάνει τρεις σειρές φωτογραφιών που γεννήθηκαν μέσα στους χώρους των ταινιών του, τραβηγμένες στο περιθώριο των γυρισμάτων σε τοποθεσίες όπως η Νέα Ορλεάνη και η Ατλάντα, αλλά και σε στούντιο στη Βουδαπέστη, όπου στήθηκαν ολόκληρες πόλεις ως κινηματογραφικά σκηνικά. Το τέταρτο σύνολο της έκθεσης στη Στέγη παρουσιάζεται για πρώτη φορά παγκοσμίως και περιλαμβάνει εικόνες από μια εν εξελίξει προσωπική σειρά φωτογραφιών που ο Λάνθιμος δημιουργεί στην Ελλάδα και αποτελεί καρπό των μοναχικών περιηγήσεών του στην Αθήνα και των επισκέψεών του στα νησιά του Αιγαίου.
Σε όλο το φωτογραφικό έργο του Λάνθιμου διακρίνεται μια στοχαστική ενασχόληση με το τετριμμένο και το οικείο. Με τον φακό του αποδίδει την αμεσότητα του θέματος με απαράμιλλη διαύγεια και οικειότητα, αποτυπώνοντας έναν κόσμο μοναδικό και σύνθετο. Όπως και στο σινεμά του, αναδύεται μια γλώσσα που λειτουργεί ως αρχείο της ίδιας της δημιουργίας της, μια φωτεινή απεικόνιση των φαινομένων.
Σχεδιασμένη με τη μορφή ενός κλασικού ελληνικού ναού, η έκθεση δημιουργεί έναν κεντρικό χώρο που παραπέμπει σε βωμό, όπου εκτίθενται 110 νέα έργα του Λάνθιμου, ενώ στην εξωτερική περίμετρο παρουσιάζονται τα τρία σύνολα έργων που συνδέονται με τις ταινίες του, έτσι ώστε το κοινό να μετακινείται από το γνωστό έργο του προς τον εσωτερικό πυρήνα της νέας φωτογραφικής του δουλειάς.
Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 17 Μαΐου 2026 / Ώρες λειτουργίας: Πέμπτη–Σάββατο 18:00 – 23:30, Κυριακή 13:00 – 20:00.
Φωτογραφία εξωφύλλου: NDPphoto
