Ένας από τους αγαπητούς Έλληνες συγγραφείς, ο Aλέξης Σταμάτης παρουσίασε στην Γερμανική Ευαγγελική Σχολή το νέο του ποιητικό βιβλίο “Η Ασθένεια των Απαλών Πραγμάτων” που κυκλοφορεί από την Κάπα Εκδοτική. Ο Αλέξης Σταματης επιστρέφει στην ποίηση έπειτα από 24 χρόνια, και αυτό από μόνο του έχει μεγάλο εκδοτικό ενδιαφέρον. Στην πρώτη παρουσίαση της συλλογής για το 2026, βρέθηκε και ο σκηνοθέτης Γιάννης Οικονομίδης.
“Η Ασθένεια των Απαλών Πραγμάτων” κινείται γύρω από εκείνες τις λεπτές, αθόρυβες διεργασίες που συγκροτούν την εμπειρία πριν αυτή αποκτήσει όνομα. Πρόκειται για ένα ποιητικό τρίπτυχο αφιερωμένο σε όσα διαμορφώνουν τον άνθρωπο χωρίς θεατρικές κινήσεις, σε δυνάμεις που λειτουργούν σαν υπόγεια ρεύματα μέσα στον χρόνο, στο σώμα και στη μνήμη. Το βιβλίο σηματοδοτεί την επιστροφή του Αλέξη Σταμάτη στην ποίηση ύστερα από χρόνια, ως φυσική συνέχεια μιας σχέσης που παρέμενε ενεργή, σαν χώρος που περίμενε να ξαναφωτιστεί.
Το έργο οργανώνεται σε τρία μέρη που επικοινωνούν μεταξύ τους σαν διαφορετικά συστήματα μέτρησης της ίδιας εμπειρίας. Στο πρώτο μέρος, το πένθος εκφράζεται μέσα από το λεξιλόγιο της φυσικής, ως ένας τρόπος ακρίβειας και όχι ως επιστημονική δήλωση. Οι απώλειες εμφανίζονται ως μετατοπίσεις, ως ίχνη σχέσεων που συνεχίζουν να επιδρούν μέσα στον χρόνο, με την επιμονή σωματιδίων που παραμένουν ενεργά πέρα από την άμεση παρουσία τους.
Στο δεύτερο μέρος, ένα φανταστικό χαμένο ημερολόγιο εξερευνά τη σιωπή ως ενεργή μορφή λόγου. Τα ποιήματα παρουσιάζονται ως πιθανότητες, ως κείμενα που θα μπορούσαν να είχαν γραφτεί, σαν εσωτερικά γεγονότα που επιβιώνουν χωρίς υλική καταγραφή.
Στο τρίτο μέρος, μια εγκυκλοπαίδεια αφιερωμένη σε γεγονότα που δεν συνέβησαν καταγράφει το βάρος του ανεκπλήρωτου. Οι αποφάσεις που έμειναν ανοιχτές, οι διαδρομές που παρέμειναν θεωρητικές και οι συναντήσεις που κράτησαν ελάχιστα αποκτούν μορφή και διάρκεια, σαν εμπειρίες που άφησαν αποτύπωμα χωρίς να ζητήσουν αφήγηση.
Ο Σταμάτης συνθέτει ένα έργο όπου ο στοχασμός και ο λυρισμός συνυπάρχουν οργανικά, ενώ η μεταμυθοπλασία λειτουργεί ως χαμηλόφωνο εργαλείο κατανόησης. Πρόκειται για ένα βιβλίο εσωτερικής έντασης και ακρίβειας, που κινείται στη ζώνη ανάμεσα σε όσα αγγίζουμε και σε όσα μας διαμορφώνουν αθόρυβα, σαν μια καταγραφή της ύλης των πραγμάτων που παραμένουν πάντα σε κίνηση.
“Τα απαλά πράγματα κινούνται δίπλα στη ζωή με έναν τρόπο σχεδόν ανεπαίσθητο. Υπάρχουν όπως η σκιά υπάρχει δίπλα στο σώμα: ως αναγκαίο συμπλήρωμα της μορφής του κόσμου. Συχνά περνούν γρήγορα και αφήνουν πίσω τους μια μετατόπιση, μια μικρή αλλαγή εσωτερικής στάσης, κάτι που γίνεται αισθητό πολύ αργότερα, σαν μνήμη χωρίς εικόνα. Από αυτή την αίσθηση γεννήθηκε το βιβλίο. Από την παρατήρηση ότι η εμπειρία οργανώνεται συχνά πέρα από τα γεγονότα. Ότι η ζωή συγκροτείται και από όσα έμειναν μισά, ατελή, ανείπωτα. Όσα άγγιξαν την ύπαρξη χωρίς να αποκτήσουν σαφή μορφή συνέχισαν να εργάζονται μέσα στον χρόνο, σαν χαμηλής έντασης αλλά σταθερές δυνάμεις. Η πρόζα υπήρξε για χρόνια ο βασικός τρόπος γραφής μου. Η πρόζα οργανώνει τον χρόνο, δημιουργεί συνέχεια, δίνει βάρος και διάρκεια. Κάποια στιγμή, αυτό που ζητούσε να ειπωθεί απαιτούσε μια άλλη μορφή. Ζητούσε λιγότερες λέξεις και περισσότερα ανοίγματα. Ζητούσε μια γλώσσα που αφήνει χώρο στην εμπειρία να αναπνεύσει. Η επιστροφή στην ποίηση ήρθε ως φυσική αναγκαιότητα. Η ποίηση εμφανίστηκε σαν τρόπος ύπαρξης, σαν αποδοχή της θραυσματικότητας της εμπειρίας. Η γραφή μετατοπίστηκε από την εξήγηση στην εμφάνιση, από την αφήγηση στην παρατήρηση.
Το βιβλίο απευθύνεται σε όσους αισθάνονται ότι η ζωή τους εκτείνεται πέρα από εύκολες συνοψίσεις. Σε όσους γνωρίζουν ότι τα πιο καθοριστικά γεγονότα συνέβησαν χωρίς μάρτυρες. Αν αυτά τα ποιήματα προσφέρουν έναν τρόπο συνύπαρξης με αυτή την αόρατη βαρύτητα, τότε επιτελούν τον σκοπό τους: έναν ήσυχο, επίμονο τρόπο κατανόησης του τι έμεινε μέσα μας και πώς συνεχίζουμε να υπάρχουμε μέσα από αυτό”.
Αλέξης Σταμάτης
